Sodium, Lithium en FPS: welke prestatiemod hoort waar?

FPS en TPS zijn twee verschillende dingen. FPS (frames per seconde) is hoe vloeiend jouw pc het spel tekent; TPS (ticks per seconde) is hoe vaak de server de wereld per seconde doorrekent, met 20 als maximum. Sodium en Iris zijn client-side mods: ze verhogen jouw FPS en doen letterlijk niets voor de server. Lithium, Canary, FerriteCore en ModernFix horen aan de serverkant en drukken de tick-tijd en het geheugengebruik omlaag, waarbij FerriteCore 30 tot 40 procent RAM bespaart. Fabulously Optimized bundelt de clientkant in een Fabric-pack met ruim 12 miljoen downloads op Modrinth.

Wat is het verschil tussen FPS en TPS?

Een Minecraft-server rekent de wereld twintig keer per seconde door. In elke tick werkt hij mobs bij, laat gewassen groeien, verwerkt redstone en machines en stuurt het resultaat naar iedereen die online is. Lukt dat binnen 50 milliseconden, dan blijft de TPS op 20 en klopt de spelklok. Duurt een tick langer, dan zakt de TPS en loopt de wereld in slow motion: ovens branden trager, mobs bewegen schokkerig.

FPS speelt zich af op jouw pc. Je client krijgt de wereldstatus binnen en tekent daar zoveel mogelijk beelden per seconde van. Dat doen je videokaart en processor, met render distance, grafische instellingen en shaders als grootste kostenposten. De server weet niet eens hoeveel FPS je haalt.

Het venijn zit in de ontkoppeling. Bij 5 TPS haal je op je eigen scherm nog altijd 200 FPS: je tekent dan tweehonderd keer per seconde een wereld die nauwelijks verandert. Andersom draait een server perfect op 20 TPS terwijl een speler met een oude laptop 15 FPS haalt. Precies daarom is "het lagt" als foutmelding zo weinig waard.

Waarom beschrijven spelers die klagen over lag vaak het verkeerde probleem?

Drie verschillende problemen heten bij spelers allemaal lag: lage FPS, lage TPS en hoge ping. Ze voelen anders aan en je lost ze op drie verschillende plekken op.

De test kost dertig seconden. Druk op F3: rechtsboven staat je FPS. Vraag daarna de TPS op met /tps of laat de profiler spark meekijken. Staat de server op 20 TPS terwijl iemand klaagt, dan ligt het aan zijn pc of verbinding en verandert geen serverinstelling daar iets aan. Zakt de TPS naar 12, dan helpt geen enkele client-mod. In ons artikel over het optimaliseren van je Minecraft-server staat hoe je die tick-tijd stap voor stap terugbrengt.

Wat zit er in Fabulously Optimized?

Fabulously Optimized is een Fabric-modpack met ruim 12 miljoen downloads op Modrinth dat puur op prestaties is gericht. Het voegt geen blokken, items, mobs of dimensies toe: je speelt gewoon vanilla Minecraft, alleen vloeiender. Anders dan bij een contentpack als All the Mods 10 verandert er niets aan wat je kunt doen.

De kern is Sodium, dat de rendering-engine van Minecraft grotendeels vervangt: het bouwt chunks efficienter op en tekent minder dingen die je toch niet ziet. Daar bovenop laadt Iris shaderpacks, zodat je shaders kunt draaien zonder de oude renderer terug te halen. Verder zitten er mods in die de laadtijd en het geheugengebruik van de client aanpakken.

Er zit ook Lithium in, en dat verwart mensen. Lithium optimaliseert serverlogica, niet je beeld. In singleplayer draait die server binnen je eigen client, dus daar merk je hem wel degelijk. Speel je op een externe server, dan doet de Lithium in jouw clientpack niets voor die server: die moet zijn eigen kopie draaien.

Je hoeft niets af te stemmen met je serverbeheerder, want de server merkt niet dat jij Sodium draait. Wel is dit een Fabric-pack: speel je op een Forge- of NeoForge-modpack, dan kun je Fabulously Optimized niet gebruiken en zoek je losse mods voor jouw loader. Wat het verschil tussen die loaders is, staat in onze uitleg over modpacks en hoe je ze installeert.

Welke mod hoort op welke kant?

De loaderkolom noemt de loader waarop je de mod het vaakst tegenkomt; van veel van deze mods bestaan inmiddels versies voor meerdere loaders. Controleer dus altijd op de projectpagina of er een build is voor jouw exacte Minecraft-versie en loader. Met een mod die niet matcht, start je server simpelweg niet op.

Welke server-side mods helpen je TPS echt?

Lithium is het duidelijkste voorbeeld van wat een prestatiemod hoort te zijn: hij herschrijft vanilla-logica zoals mob-AI, blokupdates en pathfinding zodat er per tick minder werk is, zonder dat het spel zich anders gedraagt. Lithium is een Fabric-mod; draai je NeoForge, dan is Canary de vergelijkbare keuze. Ze doen hetzelfde werk en je zet ze niet naast elkaar.

FerriteCore pakt geheugen aan in plaats van rekentijd. Grote packs registreren enorme hoeveelheden blockstate- en modeldata waarin veel dubbel zit; FerriteCore voegt die samen en bespaart 30 tot 40 procent RAM. Bij All the Mods 10, met 400 tot 500 mods op NeoForge en Minecraft 1.21.1, is dat het verschil tussen krap zitten en ruimte hebben. ModernFix richt zich vooral op de opstartfase.

Wat deze mods niet doen, is een te klein pakket goedmaken. ATM10 heeft minimaal 10 GB nodig, 12 GB voor een kleine groep en 14 tot 16 GB bij vijf spelers of meer. Draai je geen mods maar plugins, dan zijn Lithium en Canary niet aan de orde en zit je winst in je serversoftware: Paper heeft honderden prestatiepatches boven Spigot en is voor de meeste servers de standaardkeuze.

Hoe installeer je dit aan beide kanten?

Aan de clientkant, voor jezelf:

1. Installeer een launcher die Modrinth-packs aankan, of zet de Fabric-loader in je eigen launcher.
2. Kies de Fabulously Optimized-versie die hoort bij de Minecraft-versie waarop je speelt.
3. Start het spel zonder verder iets aan te passen en noteer je FPS met F3.
4. Zet daarna pas shaders aan via Iris en verhoog je render distance stap voor stap.
5. Werkt een mod die je zelf had toegevoegd niet meer, haal die er dan als eerste uit.

Aan de serverkant, voor iedereen:

1. Kijk welke loader en Minecraft-versie je server draait; dat bepaalt welke builds je nodig hebt.
2. Meet eerst: laat spark een profiel maken bij normale drukte, zodat je achteraf kunt vergelijken.
3. Download per mod de build voor exact jouw versie en loader en zet ze in de map mods.
4. Herstart en lees de log. Een ontbrekende afhankelijkheid of verkeerde versie zie je daar meteen.
5. Meet opnieuw. Blijft de TPS gelijk, dan zat je probleem ergens anders.

Wanneer helpen prestatiemods niet?

Als het probleem ping is, verandert geen enkele mod er iets aan; afstand tot de server is natuurkunde. Voor een Nederlandse speelgroep hoort de server in Nederland te staan, en dat is ook de reden dat wij eigen hardware in datacenter Previder PDC2 in Hengelo hebben staan naast locaties in Frankfurt, Warschau en Noord-Amerika. Bij Minecraft-hosting bij MC-Node kies je die locatie zelf.

Als een enkele mod, farm of chunk de tick-tijd opeet, verplaats je met Lithium of Canary alleen het probleem. Zoek eerst de oorzaak met spark en repareer die; dat levert vaker een halvering op dan een optimalisatiemod ooit doet. Hetzelfde geldt voor te weinig RAM: de 30 tot 40 procent die FerriteCore bespaart geeft lucht, maar tovert geen 8 GB-pakket om in een 14 GB-pakket.

Aan de clientkant haalt Sodium op de meeste machines flinke winst, maar op een pc die de versie amper trekt blijft het schuiven met marges; lagere render distance en shaders uit doen daar meer. Bedrock-spelers die via Geyser binnenkomen hebben helemaal niets aan Sodium, want die draaien een andere client.

Veelgestelde vragen

Verhoogt Sodium de TPS van mijn server? Nee. Sodium is een client-side rendering-mod en raakt alleen jouw FPS. De server rendert niets en merkt niet dat jij hem draait. Voor de TPS heb je server-side mods nodig zoals Lithium op Fabric of Canary op NeoForge.

Kan ik Fabulously Optimized op mijn server installeren? Nee, dat is een clientpack dat je in je launcher zet; op de server doet het niets nuttigs. De server-side tegenhangers installeer je los in de map mods, in de build die past bij jouw Minecraft-versie en loader.

Wat is een goede TPS? 20 is het maximum en tegelijk de norm; hoger bestaat niet. Rond 18 tot 20 merken spelers niets. Onder 15 wordt het zichtbaar in mob-gedrag en machines, onder 10 voelt alles stroperig.

Werken Lithium en Canary op een Paper-server? Nee. Paper draait plugins, geen mods, dus je laadt daar geen Lithium of Canary. De winst zit daar in de serversoftware zelf: Paper heeft honderden prestatiepatches boven Spigot, en Purpur is een Paper-fork met extra opties die volledig plugincompatibel blijft.

Hoeveel geheugen bespaart FerriteCore? 30 tot 40 procent, vooral bij grote packs met veel blokken en modellen. Bij All the Mods 10 op NeoForge en Minecraft 1.21.1 is dat merkbaar, maar het verlaagt de ondergrens niet: dat pack wil nog steeds minimaal 10 GB en 14 tot 16 GB bij vijf spelers of meer.

Verder lezen

• All the Mods 10 op je eigen server: RAM, Java 21 en instellingen
• RLCraft-server opzetten: hardcore survival zonder verrassingen
• LuckPerms: rangen en permissies goed instellen