Wolny VPS albo lagi? Tak znajdziesz przyczynę w 10 minut

Jeśli Twój VPS działa wolno, najpierw sprawdź, co właściwie jest wolne, a potem przejdź przez cztery miejsca: procesor (load, jeden rdzeń na 100 % albo steal time), pamięć (pełna, swap albo OOM-killer), dysk (iowait) i sieć (ping i utrata pakietów). Dzięki top, free, iostat i mtr w dziesięć minut wiesz, które z tych czterech hamuje.

Zainstaluj narzędzia zawczasu, wtedy będziesz mieć je pod ręką, gdy coś pójdzie nie tak:

sudo apt install htop sysstat mtr-tiny

Jeśli chcesz wykresów z dłuższego okresu, Netdata pokaże co sekundę, co robi Twój VPS. Na szybki rzut oka wystarczy też htop, jak w instrukcji sprawdzanie użycia zasobów VPS.

Wolny VPS? Najpierw ustal, co dokładnie działa wolno

„Wolno” może oznaczać trzy zupełnie różne rzeczy, a każda wskazuje gdzie indziej:

• Lagi w grze: gracze cofają się na wcześniejsze miejsce, zniszczone bloki pojawiają się z powrotem, pojazdy się przycinają. Zwykle serwer nie wyrabia ticków (procesor) albo połączenie gubi pakiety (sieć).
• Wolna sesja SSH: litery pojawiają się z opóźnieniem. To wskazuje na sieć albo na VPS tak zapchany, że nawet Twoja powłoka musi czekać.
• Wolna strona WWW: często baza danych albo dysk, czasem pamięć.

Zwróć też uwagę na wzorzec. Jest wolno zawsze, tylko wieczorem, gdy wszyscy są online, czy stale o tej samej porze? Stała pora często wskazuje na zaplanowane zadanie, takie jak Twój własny skrypt kopii zapasowych albo zadanie cron. I czy narzeka jeden gracz, czy wszyscy? Jeśli jeden gracz, zwykle chodzi o jego własne połączenie.

Procesor: load, jeden rdzeń na 100 % i steal time

Zacznij od dwóch liczb:

nproc
uptime

nproc podaje liczbę Twoich vCore, uptime średnie obciążenie (load average) z 1, 5 i 15 minut. Jeśli load przez dłuższy czas przekracza liczbę vCore, praca czeka w kolejce. Linux wlicza w to też procesy czekające na dysk, więc potem sprawdź w top, co się dzieje. W top naciśnij 1, żeby zobaczyć każdy vCore osobno. Zwykle zobaczysz jeden z trzech wzorców:

• Wszystkie rdzenie pełne, z wysokimi wartościami przy us i sy: masz za mało mocy obliczeniowej albo jakiś proces się zapętlił. Sprawdź w htop, który proces jest na górze.
• Jeden rdzeń na 100 %, reszta spokojna: klasyczny problem serwerów gier. Główny wątek Minecraft, FiveM czy Valheim dobił do sufitu. Więcej vCore wtedy nie pomoże, szybszy rdzeń tak. Dlaczego, przeczytasz w artykułach Co to jest vCore? i Ryzen czy EPYC na serwer gier?
• Wysokie st: steal time, czyli czas, w którym hypervisor kazał Twojemu vCore czekać, bo fizyczny rdzeń pracował gdzie indziej. Kilka procent od czasu do czasu to norma przy współdzielonych vCore. Jeśli st przez dłuższy czas jest wyraźnie wysokie, a Twój serwer działa wolno, zapisz wynik vmstat 1 30 i dołącz go do zgłoszenia; nasz support chętnie pomoże.

Pamięć: pełna, swap albo OOM-killer

free -h

Patrz na kolumnę available, a nie na free. Linux wykorzystuje nieużywaną pamięć jako cache (buff/cache) i oddaje ją, gdy tylko jakiś program jej potrzebuje, więc niskie free to norma. Jeśli available jest bliskie zeru, pamięć naprawdę się skończyła. Potwierdzają to dwa sygnały:

• Swapowanie: w vmstat 1 kolumny si i so stale są powyżej zera. Twój VPS przerzuca pamięć na dysk i z powrotem, a odczuwasz to wszędzie.
• OOM-killer: jądro zatrzymuje proces, gdy kończy się pamięć. Twój serwer gry wygląda wtedy, jakby padł bez komunikatu o błędzie. Sprawdzisz to poleceniem sudo dmesg -T | grep -i -E 'out of memory|killed process'.

Częsty błąd przy serwerach w Javie: ustawienie -Xmx na całą pamięć VPS. Java zużywa więcej niż samą stertę, a system operacyjny też potrzebuje miejsca, więc zostaw co najmniej 1 GB wolnego. Jeśli uruchamiasz Minecraft z modami na mniej niż 8 GB, rozwiązaniem jest tu po prostu więcej pamięci.

Dysk: iowait i zaplanowane zadania

W top wartość wa oznacza czas, w którym procesor czeka, aż dysk skończy. Jeśli regularnie jest wysoka, sprawdź każdy dysk:

iostat -x 1

Zwróć uwagę na r_await i w_await: średni czas w milisekundach, jaki trwa operacja odczytu lub zapisu, łącznie z czekaniem w kolejce. Na NVMe powinny być niskie; jeśli mocno rosną, jakiś proces zajmuje dysk. Kolumna %util przy NVMe mówi niewiele: według dokumentacji iostat przy urządzeniach obsługujących operacje równolegle nie pokazuje ich limitu. Który proces korzysta z dysku, zobaczysz w sudo iotop (pakiet iotop).

Typowi winowajcy to Twój własny skrypt kopii zapasowych albo zadanie cron, które pakuje cały katalog świata, plik logu rosnący bez ograniczeń i zapytanie do bazy bez indeksu. Sprawdź też poleceniem df -h, czy dysk nie jest pełny: pełny dysk powoduje dziwne błędy i zawieszenia, na długo zanim zorientujesz się, dlaczego.

Sieć: ping, mtr i utrata pakietów

Zmierz ze swojego komputera do VPS:

ping -c 20 twoje-ip
mtr -rwc 100 twoje-ip

W Windows użyj ping -n 20 twoje-ip; zamiast mtr jest tam WinMTR. mtr wysyła 100 rund co sekundę i dla każdego przeskoku pokazuje utratę pakietów i opóźnienie. Czytaj to tak: utrata na przeskoku, która nie ciągnie się aż do ostatniej linii, zwykle pochodzi od routera, który daje pingom niski priorytet, i jest niegroźna. Utrata, która ciągnie się aż do Twojego VPS, jest prawdziwa. Jeśli narzeka jeden gracz, zmierz też z VPS do jego adresu IP.

Jeśli przycina się wszystkim graczom naraz, najpierw sprawdź na status.mc-node.net, czy coś się nie dzieje z węzłami. Wszystkie VPS stoją w Hengelo; jak odległość od Twoich graczy wpływa na ping, przeczytasz w artykule Lokalizacja serwera a ping.

Specyfika serwerów gier: TPS, MSPT i hitche

Serwer gry mierzy własną kondycję, a te liczby są często czytelniejsze niż top. Serwer Minecraft chce osiągać 20 ticków na sekundę, czyli maksymalnie 50 ms na tick (MSPT). Jeśli MSPT rośnie, a jeden rdzeń stoi na 100 %, winny jest procesor. Jeśli TPS i MSPT są w porządku, a laguje wszystkim, przyczyna leży raczej w sieci. Dla poszczególnych gier:

• TPS, MSPT i lagi: co naprawdę znaczą te liczby
• spark: jak sprawdzić, który plugin, encja albo chunk zjada czas
• Lagi na serwerze FiveM, o hitch warnings w konsoli i ciężkich skryptach
• Serwer Palworld: jak naprawić lagi i rubber-banding

Kiedy upgrade pomaga (a kiedy nie)

Większy pakiet rozwiązuje tylko to wąskie gardło, które znalazłeś:

W ramach swojej linii przechodzisz na większy pakiet w panelu klienta i dopłacasz różnicę za resztę okresu rozliczeniowego. Jeśli wąskim gardłem jest szybkość jednego rdzenia, logicznym krokiem jest Premium VPS z Ryzen 9: AMD Ryzen 9 9950X* z DDR5, do 5,7 GHz wobec do 4,0 GHz w EPYC 7443P w KVM VPS. Jeśli to steal time, zobacz VDS ze stałymi rdzeniami. Przejście między liniami nie odbywa się jednym kliknięciem: nastaw się na nowy VPS i przeprowadzkę. Jeśli nie wiesz, która linia pasuje, przeczytaj Jaki serwer VPS wybrać?

* lub AMD Ryzen 9 7950X3D, zależnie od węzła.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego mój VPS działa wolno?

Zwykle przez jedno z czterech wąskich gardeł: procesor (jeden rdzeń na 100 % albo steal time), pamięć (pełna albo swapowanie), dysk (dużo iowait przez jakiś proces albo pełny dysk) lub sieć (utrata pakietów). Dzięki top, free -h, iostat -x 1 i mtr w dziesięć minut zobaczysz, które to. Serwer gier z lagami często ma wąskie gardło procesora w głównym wątku.

Co to jest steal time i czy to źle?

Steal time (st w top) to czas, w którym Twój vCore chciał liczyć, ale hypervisor oddał fizyczny rdzeń innemu VPS. Kilka procent od czasu do czasu to norma przy współdzielonych vCore. Jeśli przez dłuższy czas jest wysoki, a serwer działa wolno, dołącz do zgłoszenia wynik vmstat 1 30 albo wybierz VDS ze stałymi rdzeniami.

Czy więcej RAM pomoże na lagi?

Tylko jeśli pamięć naprawdę jest pełna: available w free -h jest bliskie zeru, Twój VPS swapuje albo OOM-killer zatrzymuje procesy. Lagów przez główny wątek, który utknął na jednym rdzeniu, nie rozwiążesz większą ilością RAM; wtedy pomaga szybszy rdzeń albo lżejsze pluginy i skrypty.

Jak sprawdzić, czy jest awaria?

Zajrzyj na status.mc-node.net; tam jest status węzłów na żywo. Jeśli nic tam nie widać, a przycina się tylko Twój serwer, poszukaj przyczyny za pomocą top, free, iostat i mtr. Gdy otwierasz zgłoszenie, dołącz wynik mtr ze swojego komputera.

Czytaj dalej

• TPS, MSPT i lagi w Minecraft: co znaczą te liczby
• Lokalizacja serwera a ping: dlaczego Holandia to mocny węzeł
• Co to jest vCore? Jak uczciwie porównać procesory VPS